Gezondheidszorg

Gezondheidszorgberoepen in evolutie

Naar een geïntegreerde gezondheidszorg

Gezondheidszorg zal worden omschreven als:

 

  • diensten met een diagnostisch of therapeutisch doel verstrekt aan een patiënt, inclusief het daarbij individueel begeleiden van de patiënt;
  • diensten zonder diagnostisch of therapeutisch doel aan een patiënt waartoe een gezondheidszorgbeoefenaar exclusief bevoegd is;

 

De patiënt wordt gedefinieerd als elke natuurlijke persoon die gezondheidszorg wenst te ontvangen of ontvangt.

 

Deze definities zullen ook in de andere wetten van de gezondheidszorg worden overgenomen waarin deze begrippen worden omschreven.

 

Diensten verstrekt met een diagnostisch of therapeutisch doel

 

Diensten verstrekt met een diagnostisch of therapeutisch doel zijn deze tussenkomsten die thans worden begrepen onder de definitie van gezondheidszorg zoals o.a. in de wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt staat. Het zijn de tussenkomsten die de gezondheidszorgbeoefenaar stelt om of de gezondheidstoestand van de patiënt aan de hand van een onderzoek vaststellen (diagnostisch), of om de gezondheidstoestand van de patiënt in stand te houden, dan wel te verbeteren, te herstellen of te bevorderen (therapeutisch).

 

Het woord “therapeutisch” heeft uitsluitend betrekking op tussenkomsten die het behouden, het herstellen of het verbeteren van de gezondheidstoestand van de patiënt tot doel hebben. Het wordt op een strikte wijze geïnterpreteerd. Het begeleiden van patiënt bij het sterven, het toepassen van euthanasie, het uitvoeren van een (niet-therapeutische) zwangerschapsafbreking, … worden bijgevolg niet beschouwd als “therapeutisch”.

 

Inclusief het daarbij individueel begeleiden van de patiënt

 

Binnen de gezondheidszorg van vandaag en zeker van morgen staat de patiënt centraal. Niet als iemand die enkel gezondheidszorg ondergaat, maar als een belangrijke speler om samen met de gezondheidszorgbeoefenaars tot een kwaliteitsvol resultaat te komen. Afhankelijk van de mogelijkheden en wensen van de individuele patiënt, zal elke patiënt meer of minder participeren in zijn eigen gezondheidszorg, o.m. door het zelfmonitoren van zijn gezondheidstoestand (m-health). Het is zeker ook de bedoeling dat de patiënt op een therapietrouwe wijze de behandeling mee vorm geeft waardoor bepaalde gezondheidszorg in de toekomst wordt vermeden.

Om deze centrale plaats van de patiënt te benadrukken, wordt het individueel begeleiden van een patiënt naar aanleding van de door de beoefenaar verstrekte gezondheidszorg geëxpliciteerd als een onderdeel van gezondheidszorg. De patiënt wordt door de gezondheidszorgbeoefenaar(s) gecoacht. Hierdoor ontstaat een piloot-co-piloot concept voor de verstrekking van gezondheidszorg.

 

Net zoals de gezondheidszorgbeoefenaars vandaag vaak in een (multidisciplinair) team gezondheidszorg aan patiënten verstrekken, staat ook de patiënt niet alleen. Familie, vrienden, leerkrachten, etc. leveren ook een belangrijke bijdrage tot de gezondheid van de patiënt. De omgeving van de patiënt kan beschouwd worden als het verlengde van de patiënt. Onder het begeleiden van de patiënt dient bijgevolg ook het begeleiden van de omgeving van de patiënt begrepen te worden.

De omgeving van de patiënt is daarbij uitdrukkelijk geen vervanger van de zorgverlener. De omgeving van de patiënt, zal bijgevolg zoals de patiënt instructies en coaching kunnen krijgen van de zorgverlener voor het uitvoeren van bepaalde aspecten van de gezondheidszorg voor de patiënt die door de gezondheidszorgbeoefenaar wordt verstrekt.

 

Het helpen van de patiënt door personen uit de omgeving van de patiënt impliceert dat de patiënt hiermee akkoord gaat. Net zoals hij een vertrouwenspersoon kan aanduiden die hem bijstaat in de uitoefening van bepaalde patiëntenrechten, staat de persoon uit de omgeving van de patiënt de patiënt bij in het kader van bepaalde handelingen van gezondheidszorg. Het is de taak en de verantwoordelijkheid van de patiënt en zijn omgeving om te bepalen hoever dit “bijstaan” gaat. Ook daarbij kan, indien gewenst, de zorgverlener een coachende rol spelen.

 

Gezondheidszorg verstrekt door een multidisciplinair team betekent dan ook door een multidisciplinair team van gezondheidszorgbeoefenaars samen met de patiënt en zijn omgeving.

 

Lees meer

 

Diensten zonder diagnostisch of therapeutisch doel aan een patiënt waartoe een gezondheidszorgbeoefenaar exclusief bevoegd is

Met handelingen zonder diagnostisch of therapeutisch doel worden bedoeld:

  • het bij het sterven begeleiden van de patiënt,
  • het toepassen van euthanasie,
  • het uitvoeren van een (niet-therapeutische) zwangerschapsafbreking,
  • een bloedafname,
  • het wegnemen van menselijk lichaamsmateriaal zonder therapeutisch doel,
  • een orgaanwegneming,
  • het uitvoeren van een niet-therapeutisch experiment (bv. fase 1 onderzoek bij vrijwilligers, observationele studies, ...),
  • het uitvoeren van esthetische heelkunde zonder reconstructief of therapeutisch doel,
  • het uitvoeren van een vruchtbaarheidsbehandeling uitvoeren

 

Voor al deze handelingen werd de arts door de wetgever exclusief bevoegd gemaakt.

 

Bij het totstandkomen van de wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt en de wet van 31 maart 2010 betreffende de vergoeding van schade als gevolg van gezondheidszorg voorafgingen, werd geconcludeerd dat dit geen gezondheidszorg is. Er vond evenwel een evolutie plaats. Waar het standpunt in 2002 duidelijk was, werd er in 2010 ruim gediscussieerd of dit standpunt nog gehandhaafd kon worden.

Met deze hervorming willen we een einde maken aan deze discussie. Daarom wordt bepaald dat ook handelingen zonder diagnostisch of therapeutisch doel voor de patiënt waartoe een gezondheidszorgbeoefenaar exclusief bevoegd is, deel zijn van de gezondheidszorg. Dit leidt ertoe dat de waarborgen van kwaliteit die zullen worden vastgesteld voor de gezondheidszorg, ook van toepassing zijn op deze handelingen.

Het doet evenwel geen afbreuk aan de specifieke wettelijke regels die binnen de verschillende wetten werden opgelegd (bv. het inroepen van gewetensbezwaren bij euthanasie). Deze blijven primeren op de algemene regels van de gezondheidszorg.

 

CONTACTEER ONS

Finance Tower

Kruidtuinlaan 50/175

B-1000 Brussel

© Kabinet Maggie De Block 2016

Laatste wijziging: 26/09/2016